Banu Kazanç – Beslenme ve Diyet Uzmanı

Yağlar

Yağlar genel olarak sağladıkları kaynaklara göre hayvansal ve bitkisel yağlar olarak adlandırılır.Oda ısısında sıvı olan yağlara doymamış yağ, katı olanlara ise doymuş yağ denilir.

Yağlar insan beslenmesi için gereklidir.Yağların vücut çalışmasında çeşitli işlevleri vardır.En ekonomik enerji kaynağıdırlar, yağda eriyen A,D,E,K vitaminlerinin vücutta kullanıla bilmesi için gereklidir,Vücut ısı dengesini sağlarlar,Midenin boşalma süresini uzatarak acıkma duygusunu geciktirirler.Bu sebeple sıfır yağlı diyet uygulanmamalıdır.Organlarımızı dış etken ve darbelerden de korurlar,Vücut için gerekli  yağ asitlerinin vücuda alınmasını sağlarlar.

Günlük diyetimizde aldığımız yağlar,besinlerin içindeki yağlar ve dışarıdan alınan yağ olarak yer alır.Besinlerle aldığımız yağa ek olarak dışardan almamız gereken yağ miktarı günlük 20-30 gram arasında olmalıdır.Bu miktarı geçirmek şişmanlığa eğilimi artırır.Kişinin dışarıdan alması gereken yağ oranı yaşına,boyuna,kilosuna göre farklılık gösterir.Maalesef ki ülkemizde birey başına düşen yağ tüketimi 40-50 gram arasında değişmektedir.Bu miktarda alınan yağ bizleri kalp,tansiyon,şeker ve şişmanlık hastalıkları ile tehdit etmektedir.

Yağlar doymuş ve doymamış yağlar olarak ikiye ayrılırlar .Doymuş yağlar;Hayvansal yağlar (hayvanlardan üretilip doğal yapısı gereği doymuş yağdır),Margarin bitkilerden üretilip hidrojenlerle doyurulup katı hale getirilen yağ .

Doymamış yağlar ise ; soya yağı,fındık yağı,mısır özü yağı,zeytin yağı,ay çiçek yağı gibi bitkilerden elde edilen sıvı yağlardır.Yanlış yağ seçimleri koroner kalp rahatsızlıkları,Diyabet hastalığı ,hiper tansiyon,kanser,varis,karaciğer yağlanması gibi bir çok rahatsızlığın oluşmasına neden olur.

Özellikle aşırı yağ tüketimi erkeklerde prostat ve kan kanseri kadınlarda ise safra kesesi,yumurtalık,mesane ve meme kanseri görülme sıklığını artırır.Nedeni aşırı yağ alımı vücuda kanserojen maddelerin alınmasına neden olur ve herhangi bir nedenle kanserojen madde vücuda girmiş ise aşırı yağ kansere sebep olan maddenin etkisini artırır. Özellikle ergenlikte şişman olan kızlarda ileri yaşlarda meme kanseri  olma riski artıyor.

Özet olarak bireylerin dikkat etmesi gereken şey , yararlı yağlar olsa bile diyette alınan yağ oranına dikkat etmek gerekir.Zeytin yağı,fındık yağı,soya yağı en sağlıklı iyi huylu kolesterolü yükselten kötü huylu kolesterolü düşüren yağlardır.Fakat bu yararlı yağların  bile miktarını ayarlamanız, aşırı tüketmemeniz önemli.Çünkü aşırı yenildiğinde şişmanlığa neden olarak sağlığımızı tehdit edebilirler.

Vücuda en çok zararı dokunan yağlar hayvansal yağlardır.Hayvansal yağları yemeklerin yapımında kullanmamakta fayda var.Bu yağların fazla alımı şişmanlığa ,kötü huylu kolesterolün yükselmesine,hipertansiyona,damar tıkanıklarına neden olmaktadır.
Yemek yapımlarında önereceğim yağ karışımını şu şekilde oluştura bilirsiniz.

 

zeytinyagi2

1 kilo gram zeytin yağı + 1 kilo gram soya yağı  +  1 kilo gram  mısır özü yağı + yarım kilo gram fındık yağı

Bu dört yağı belirttiğim ölçüde karıştırarak yemeklerinizi bu yağ karışımı ile yapınız.Fakat fazla tüketmemeye özen gösterin örneğin 1 kilo gram sebze yemeğine 2-3 çorba kaşığı sıvı yağ koyarak yapın yada etli yemeklere bir çorba kaşığı sıvı yağ koyarak yapınız.Sürekli kolesterol , iyi , kötü kolesterol den bahsediyoruz.Herkesin korkulu rüyası olan bu kolesterol nedir.

LDL kolesterol , Kötü huylu kolesteroldür. Kanda düşük olması beklenen kötü huylu lipoprotein yapısındandır.
LDL kolesterolün yükselmesi damar tıkanıklığına ,koroner arter  rahatsızlıklarına ve kalp krizine neden olmaktadır.
HDL kolesterol, İyi huylu kolesteroldür.Kanda yüksek olması beklenen iyi huylu lipoprotein yapısındadır.HDL kolesterolün yüksek olması kalp rahatsızlıklarının oluşmasını önler.

Kan kolesterolümüzde HDL yüksek olmalı LDL düşük olmalıdır.HDL (iyi huylu kolesterol) i kolesterolü artırmak için düzenli egzersiz yapın,İdeal kilonuzda olun önerdiğim yağ karışımını kullanın.

 

a